Recept uploaden
Product
16 november 2026

Waarom heb je in de winter meer trek?

Leestijd: 6 minuten

Zodra de dagen korter worden en de temperatuur daalt, verandert bij veel mensen ook de eetlust. Een frisse salade maakt plaats voor stamppot, soep of een stevige ovenschotel. Ook de zin in chocolade, koekjes en andere zoetigheden lijkt toe te nemen. Maar waarom hebben we in de winter eigenlijk vaker trek? Heeft ons lichaam meer energie nodig als het koud is of spelen er andere factoren mee?

Een belangrijke oorzaak van een veranderende eetlust is de hoeveelheid daglicht. In de herfst en winter zijn de dagen korter en brengen we meer tijd binnen door. Dat heeft invloed op onze biologische klok en op de aanmaak van bepaalde stoffen in de hersenen. Een daarvan is serotonine. Dit stofje speelt een rol bij onze stemming, slaap en eetlust. Onderzoek laat zien dat de werking van serotonine met de seizoenen kan veranderen. Minder daglicht speelt daarbij een rol. Sommige mensen krijgen hierdoor meer behoefte aan koolhydraatrijk voedsel, zoals brood, pasta, aardappelen en zoetigheid. Dat betekent overigens niet dat iedereen in de winter automatisch meer honger krijgt. De verschillen tussen mensen zijn groot.


Je lichaam wil warm blijven

Als het buiten koud is, moet ons lichaam ervoor zorgen dat onze lichaamstemperatuur rond de 37 graden blijft. Daarvoor gebruikt het energie. Vooral wanneer je langere tijd aan kou wordt blootgesteld, kan je energieverbruik toenemen. Toch betekent dit niet automatisch dat je in de winter altijd meer moet eten. De meesten van ons brengen een groot deel van de dag door in verwarmde huizen, kantoren en auto's. Daardoor hoeft het lichaam meestal niet veel extra energie te gebruiken om warm te blijven. Dat we bij koud weer vaker zin krijgen in stevige maaltijden, heeft dus niet alleen met lichamelijke honger te maken. Gewoonten, gezelligheid en de behoefte aan comfort spelen eveneens een rol.

Waarom krijg je vooral zin in zoetigheid?

Een kop warme chocolademelk, misschien zelfs met slagroom, een stuk appeltaart of een handje pepernoten: in de koude maanden lijken veel zoete lekkernijen extra aantrekkelijk. En hier speelt de commercie heel handig op in. Met reclames en aanbiedingen in de supermarkt worden we verleid om deze producten te kopen, mede omdat ze geassocieerd worden met een gezellig en warm gevoel.

Het is een feit; voedsel dat veel suiker bevat kan tijdelijk een prettig gevoel geven. Ons beloningssysteem in de hersenen reageert namelijk op eten dat we lekker vinden. Als je moe bent, stress hebt of minder lekker in je vel zit, kan de behoefte aan zulke producten dan ook toenemen. Ook omdat koolhydraten een rol spelen bij processen die verband houden met serotonine.

Melatonine

Naast serotonine maakt ons lichaam nog een andere belangrijke stof aan: melatonine. Dit hormoon helpt je lichaam om het verschil tussen dag en nacht te herkennen. De aanmaak ervan wordt beïnvloed door licht en donker. In de winter kan het veranderende daglicht invloed hebben op je slaapritme. Sommige mensen voelen zich daardoor slaperiger of minder energiek.

Slaap en eetlust hangen met elkaar samen. Wie onvoldoende of slecht slaapt, kan veranderingen krijgen in de hormonen die honger en verzadiging regelen. Daardoor kun je meer trek krijgen, vooral in energierijk voedsel. Voldoende slaap en een regelmatig dagritme kunnen daarom helpen om je eetlust beter in balans te houden.


Minder bewegen, maar toch meer eten

In de zomer gaan we gemakkelijker naar buiten. We wandelen, fietsen, tuinieren en zijn vaak langer actief. In de winter blijven we vaker binnen, zeker als het regent, koud is of vroeg donker wordt. Daardoor kan ons dagelijkse energieverbruik afnemen. Maar wanneer je tegelijkertijd wel meer gaat eten, kun je ongemerkt aankomen. Dat hoeft niet meteen een probleem te zijn. Een kleine verandering in gewicht komt regelmatig voor. Toch is het verstandig om bewust te blijven van hoeveel je eet en hoeveel je beweegt. Een dagelijkse wandeling helpt daarbij. Daglicht en beweging kunnen bovendien een positief effect hebben op je stemming en slaap.

Winterdip of winterdepressie?

Bij sommige mensen gaat de veranderende eetlust samen met een duidelijke winterdip. Ze voelen zich somber, hebben weinig energie, slapen langer en krijgen meer behoefte aan koolhydraten. Als deze klachten ernstig zijn en ieder jaar terugkeren, kan er sprake zijn van een winterdepressie. Dit is een vorm van depressie die samenhangt met de seizoenen. Meer eten en aankomen, kunnen daarbij voorkomen. Maar niet iedereen met een winterdepressie heeft echter dezelfde klachten. Blijf je langer dan twee weken somber of belemmeren de klachten je dagelijks leven? Bespreek dit dan met je huisarts.

Hoe houd je je wintertrek onder controle?

Je hoeft in de winter echt niet alle lekkere dingen te laten staan. Het gaat vooral om een goede balans. Begin met regelmatige maaltijden die voldoende vullen. Volkorenproducten, groenten, fruit en eiwitrijke voedingsmiddelen helpen je om langer verzadigd te blijven. Een warme kom havermout, stevige groentesoep of stamppot met veel groenten past daar prima bij. Probeer daarnaast dagelijks naar buiten te gaan, bij voorkeur overdag. Zorg voor voldoende slaap en blijf bewegen, ook als het weer minder aantrekkelijk is.

Heb je tussen de maaltijden door trek? Vraag jezelf dan af of je werkelijk honger hebt of vooral zin hebt in iets lekkers. Beide mogen er zijn, maar het helpt wel om het verschil te herkennen.

Tot slot

Het hebben van meer trek in de winter is niet vreemd. Minder daglicht, veranderingen in je dagritme, emoties en eetgewoonten kunnen allemaal invloed hebben. Maar je lichaam heeft niet automatisch meer voedsel nodig omdat het buiten koud is. En die heerlijke stamppot of warme chocolademelk? Daar mag je natuurlijk gewoon van genieten. Gezond eten betekent tenslotte niet dat je alle winterse gezelligheid moet laten staan.

Gezond eten, zoetigheid, meer bewegen, winter
Deel dit artikel via: