Hoe voorkom ik diabetes type 2?

Aan het risico op het krijgen van diabetes type 2 wordt tegenwoordig steeds meer aandacht besteed en veel mensen vragen zich af hoe ze diabetes type 2 kunnen voorkomen. Misschien omdat diabetes type 2 al in de familie voorkomt of omdat men graag gezonder wil leven. Gelukkig is er veel dat iemand zelf veel kan doen om het risico op diabetes type 2 te verlagen.

Wat is diabetes type 2?

Diabetes type 2 is een ziekte waarbij er te veel suiker (glucose) in het bloed zit. Ons lichaam haalt suiker uit eten en drinken. Die suiker is nodig als brandstof – energie - voor de cellen. Om suiker vanuit het bloed naar de cellen te vervoeren, maakt het lichaam een hormoon aan: insuline. Bij mensen met diabetes type 2 werkt insuline niet meer goed, omdat de lichaamscellen er minder goed op reageren. Dit wordt ook wel insulineresistentie genoemd. Daardoor blijft er meer suiker in het bloed zitten. In het begin probeert het lichaam dit op te lossen door extra insuline aan te maken. Na verloop van tijd lukt dat steeds minder goed. Hierdoor stijgt de bloedsuiker verder.

Een te hoge bloedsuiker geeft niet altijd direct klachten. Daarom weten veel mensen lange tijd niet dat ze diabetes type 2 hebben. Mogelijke klachten zijn veel dorst, vaak moeten plassen, vermoeidheid, wazig zien en langzame wondgenezing. Sommige mensen krijgen ook vaker infecties. Als diabetes type 2 niet goed wordt behandeld, kan dit schade veroorzaken aan verschillende delen van het lichaam. Denk aan de ogen, nieren, zenuwen, bloedvaten en het hart. Daarom is het belangrijk om de ziekte op tijd te herkennen en te behandelen.

Diabetes type 2 komt vooral voor bij volwassenen, maar wordt tegenwoordig ook steeds vaker gezien bij jongere mensen. Overgewicht, weinig beweging, ongezonde voeding, roken en erfelijke aanleg, kunnen het risico verhogen. Dat betekent niet dat iemand altijd diabetes krijgt, maar deze factoren maken de kans wel groter. Het goede nieuws is dat diabetes type 2 vaak kan worden voorkomen of uitgesteld door gezond te leven. Gezonde voeding, voldoende beweging, een gezond gewicht, voldoende slaap en niet roken, helpen om de bloedsuiker beter in balans te houden.

Diabetes type 2 ontstaat meestal niet ineens. Vaak gebeurt dit langzaam, door gewoonten die je jarenlang hebt. Er bestaat geen snelle of makkelijke oplossing om diabetes te voorkomen. Het gaat niet om een wondermiddel of een streng dieet, het gaat vooral om de keuzes die je elke dag maakt. Samen vormen die keuzes je leefstijl. Voeding speelt daarbij een belangrijke rol. Wat je eet, heeft invloed op je bloedsuiker. Als je vaak producten eet met veel suiker, vet of met bewerkte ingrediënten, moet je lichaam hard werken om je bloedsuiker in balans te houden. Op de lange termijn kan dat problemen veroorzaken.

Gelukkig kun je met gezonde voeding juist veel bereiken. Kies vaker voor groenten, fruit, volkoren producten, peulvruchten en gezonde vetten. Deze producten zorgen ervoor dat je bloedsuiker minder snel stijgt. Ook geven ze langer een verzadigd gevoel en zorgen ze voor meer energie gedurende de dag.

Daarnaast is bewegen heel belangrijk. Je hoeft daarvoor geen fanatieke sporter te zijn. Als je beweegt, gebruiken je spieren suiker uit het bloed als energie. Daardoor daalt je bloedsuiker en werkt insuline beter. Ook kleine momenten van beweging helpen. Denk aan een wandeling na het eten, fietsen naar de winkel of regelmatig opstaan van je bureau. Veel mensen zitten tegenwoordig lange tijd achter elkaar stil.

Bij het ontstaan van diabetes type 2 speelt lichaamsgewicht een rol. Vooral extra vet rond de buik kan ervoor zorgen dat je lichaam minder goed reageert op insuline. Het goede nieuws is dat zelfs een klein beetje gewichtsverlies al een positief effect kan hebben op je gezondheid.

Ook slaap en stress zijn belangrijk. Wie vaak stress heeft of te weinig slaapt, kan moeite krijgen met het regelen van de bloedsuiker. Bovendien krijg je na een slechte nacht vaak meer trek in zoet of ongezond eten. Dat komt door veranderingen in je hormonen.

Roken verhoogt ook het risico op diabetes type 2. Het heeft invloed op je bloedvaten en op de werking van insuline. Stoppen met roken is daarom een goede stap voor je gezondheid.

Al deze factoren hebben invloed op elkaar. Wie goed slaapt, heeft vaak meer energie om te bewegen. Wie meer beweegt, maakt vaak gezondere keuzes. Zo kunnen kleine veranderingen elkaar versterken.

Vraag je je af waar je moet beginnen? Kies dan één kleine verandering die je kunt volhouden. Maak bijvoorbeeld elke dag een korte wandeling of kook vaker zelf. Kleine stappen zijn vaak makkelijker vol te houden dan grote veranderingen. Het is ook belangrijk om niet te streng voor jezelf te zijn. Gezond leven betekent niet dat je nooit meer iets ongezonds mag eten. Het gaat vooral om wat je meestal doet.

Tot slot

Door bewust te kiezen voor een gezonde leefstijl kun je het risico op diabetes type 2 verkleinen. Het gaat niet om perfect zijn, maar om stap voor stap gezondere gewoonten opbouwen. Juist die kleine dagelijkse keuzes kunnen op de lange termijn een groot verschil maken.