Collageenpoeders: wat zijn het en wat kun je ervan verwachten?

Collageen is een eiwit dat van nature in het lichaam voorkomt. Het speelt een belangrijke rol bij de opbouw van onder andere de huid, botten, spieren, pezen en gewrichten. De laatste jaren zijn collageenpoeders populair geworden als voedingssupplement. Ze worden vaak gepromoot voor een mooie huid of soepele gewrichten, maar wat doen ze nu eigenlijk?

Voordat we wat dieper op de collageenpoeders ingaan, vertellen we eerst iets meer over collageen zelf. Collageen is een eiwit dat een belangrijke bouwstof vormt van het menselijk lichaam. Het komt van nature in, maar liefst 28 varianten, in het lichaam voor en is vooral te vinden in huid, botten, pezen, kraakbeen, spieren en bindweefsel. Ongeveer een derde van al het eiwit in ons lichaam bestaat uit collageen.

Wat doet collageen?

Collageen zorgt voor stevigheid, structuur en voor samenhang in weefsels. Je kunt het zien als een soort ‘lijm’ die de cellen en weefsels bij elkaar houdt. Afhankelijk van waar het zich in het lichaam bevindt, heeft collageen verschillende functies:

• In de huid draagt het bij aan stevigheid en elasticiteit
• In botten zorgt het voor sterkte
• In pezen en gewrichten helpt het bij belastbaarheid en flexibiliteit
• In bloedvaten ondersteunt het de structuur van de vaatwanden.

Hoe maakt het lichaam collageen aan?

Het lichaam maakt zelf collageen aan uit aminozuren, dit zijn de bouwstenen van eiwitten. Om dit te kunnen doen, zijn ook nog andere voedingsstoffen nodig, zoals:

1. Vitamine C (belangrijk voor de aanmaak)
2. Zink en koper
3. Voldoende eiwitten uit voeding.

Naarmate je ouder wordt, neemt de natuurlijke collageenproductie langzaam af. Dit proces begint meestal rond het 25e levensjaar.

Verschillende soorten collageen

Er bestaan 28 verschillende typen collageen. De belangrijkste zijn:

• Type I: deze komt het meest voor; vooral in huid, botten en pezen
• Type II: vinden we vooral in kraakbeen
• Type III: ondersteunt huid en bloedvaten

Samen zorgen deze typen voor de structuur en stevigheid van verschillende lichaamsdelen.

Collageen in voeding

Collageen komt van nature voor in dierlijke producten, zoals vlees, vis en bouillon getrokken van botten. Ons lichaam kan echter ook zelf collageen aanmaken uit andere eiwitten, zolang de juiste voedingsstoffen hiervoor aanwezig zijn.

Wat is collageenpoeder?

Collageenpoeder bestaat meestal uit zogenoemd gehydrolyseerd collageen. Dit betekent dat het collageen is opgesplitst in kleinere stukjes, zodat het makkelijk oplost in drankjes, zoals water, koffie of in een smoothie. Het collageen in deze poeders is afkomstig van dierlijke bronnen, zoals runderen of vissen.

Wat gebeurt er in het lichaam?

Wanneer je collageenpoeder inneemt, wordt het in het lichaam afgebroken tot aminozuren. Dat gebeurt ook met andere eiwitten uit voeding. Het lichaam gebruikt deze aminozuren waar ze nodig zijn, bijvoorbeeld voor het onderhoud van huid, spieren of bindweefsel. Het collageen dat je inneemt, gaat dus niet rechtstreeks naar de huid of gewrichten.

Wat zegt de wetenschap over collageenpoeder?

Er wordt steeds meer onderzoek gedaan naar collageensupplementen, maar tot nu toe zijn de resultaten niet eenduidig. Ten aanzien van de huid laten sommige onderzoeken zien dat collageenpoeders, vooral in combinatie met vitamine C, kunnen bijdragen aan een lichte verbetering van huidelasticiteit en hydratatie. Wat betreft gewrichten: bij sommige mensen, zoals sporters of ouderen, worden kleine verbeteringen in de bewegelijkheid van gewrichten gemeld. Maar dit zijn hele kleine verbeteringen. Mensen met artrose hebben hier over het algemeen geen baat bij. Collageen is niet echt geschikt als eiwit voor spieropbouw, omdat het niet alle essentiële aminozuren in grote hoeveelheden bevat.

Een algemene conclusie is dat de effecten over het algemeen heel bescheiden zijn en verschillen per persoon.

Hoe gebruik je collageenpoeder?

De meeste mensen mengen dagelijks een schep collageenpoeder door een drankje. De hoeveelheid verschilt per merk, maar ligt vaak rond de 5 tot 15 gram per dag. Collageenpoeder moet worden gezien als een aanvulling op de voeding, als een supplement, niet als vervanging van gewone eiwitrijke producten, zoals vlees, vis, zuivel of peulvruchten.

Zijn collageenpoeders veilig?

Voor de meeste gezonde volwassenen zijn collageenpoeders veilig in gebruik. Soms kunnen lichte maag- of darmklachten optreden. Mensen met een visallergie moeten extra letten op collageen dat afkomstig is van vis.

Tot slot

Collageenpoeders zijn geen wondermiddel, maar kunnen voor sommige mensen een kleine aanvulling zijn op een gezond voedingspatroon. Een gevarieerde voeding, voldoende beweging en een gezonde leefstijl, blijven de belangrijkste factoren voor sterke gewrichten en een gezonde huid.