Buikpijn bij kinderen: oorzaken, symptomen en wat je kunt doen

Buikpijn is een veelvoorkomende klacht bij kinderen. In de meeste gevallen is de oorzaak onschuldig en verdwijnen de klachten vanzelf, maar soms kan buikpijn wijzen op een onderliggend probleem. Het is daarom belangrijk om goed te kijken naar de aard van de klachten en het gedrag van het kind.

Vaak gaat het om zogenoemde functionele buikpijn. Dit is buikpijn waarvoor geen duidelijke lichamelijke oorzaak gevonden kan worden. Dat betekent dat er bij onderzoek geen ziekte, ontsteking of afwijking in de buik wordt ontdekt, terwijl het kind wel echt pijn ervaart. Deze vorm van buikpijn komt vooral voor bij kinderen in de basisschoolleeftijd. De pijn zit vaak rond de navel, komt en gaat en kan soms weken of maanden aanhouden. Opvallend is dat kinderen tussendoor meestal gewoon kunnen spelen, eten en functioneren, ook al hebben ze regelmatig klachten.

De oorzaak ligt niet in een zichtbaar probleem van de organen, maar eerder in hoe de darmen werken en hoe het lichaam signalen verwerkt. De darmen kunnen bijvoorbeeld extra gevoelig zijn voor prikkels. Daarnaast spelen spanning, stress en emoties, vaak een belangrijke rol. Situaties, zoals schooldruk, veranderingen thuis of sociale onzekerheid, kunnen de klachten versterken of uitlokken. Lees over de werking van je darmen als tweede brein onze blog ‘Darmgezondheid de krachtige verbinding tussen je darmen en je brein’.

Hoewel functionele buikpijn onschuldig is en geen schade aan het lichaam veroorzaakt, kan het wel heel vervelend en beperkend zijn voor een kind. Daarom is het belangrijk om de klachten serieus te nemen. Rust, regelmaat en het bespreekbaar maken van eventuele zorgen of spanningen, kunnen helpen om de klachten te verminderen. Soms kan begeleiding van een arts of andere hulpverlener zinvol zijn, vooral als de buikpijn lang aanhoudt.

Verstopping en diarree

Een andere veelvoorkomende oorzaak is verstopping. Als een kind moeite heeft met ontlasting of harde ontlasting heeft, kan dit leiden tot buikpijn en een opgeblazen gevoel. Ook een buikgriep, meestal veroorzaakt door een virus, kan buikpijn geven. In dat geval gaat de pijn vaak samen met diarree, overgeven en soms koorts. Daarnaast kunnen voedingsfactoren een rol spelen, zoals een voedselintolerantie of het eten van te grote of juist onregelmatige maaltijden. Bij jongere kinderen is lucht in de darmen, wat krampen veroorzaakt, ook een bekende oorzaak.

In zeldzamere gevallen kan buikpijn een ernstigere oorzaak hebben, zoals een blindedarmontsteking. Hierbij neemt de pijn meestal toe en verplaatst deze zich vaak naar de rechteronderbuik, die bij aanraking zeer gevoelig is. Heb je een vermoeden van een blindedarmontsteking neem dan altijd contact op met een arts.

De verschijnselen

De verschijnselen van buikpijn kunnen sterk variëren. Sommige kinderen klagen over een zeurende pijn rond de navel, terwijl anderen last hebben van krampen. Buikpijn kan gepaard gaan met misselijkheid, overgeven, diarree of juist verstopping. Ook kan het kind minder eetlust hebben of prikkelbaar zijn. Bij jonge kinderen uit zich dit soms vooral in huilen of moeilijk gedrag.

Wat kun je doen?

Wat je kunt doen, hangt af van de vermoedelijke oorzaak. In veel gevallen helpen eenvoudige maatregelen, zoals zorgen dat het kind voldoende drinkt, regelmatig eet en voldoende beweegt. Beweging stimuleert namelijk de darmwerking. Bij verstopping is het belangrijk om vezelrijke voeding te geven en het drinken te stimuleren. Als spanning een rol speelt, kan het helpen om met het kind te praten en te zorgen voor rust en regelmaat. Ook warmte, bijvoorbeeld in de vorm van een kruik op de buik, kan verlichting geven.

Hoewel buikpijn meestal onschuldig is, zijn er situaties waarin het verstandig is om een arts te raadplegen. Dit geldt bijvoorbeeld als de pijn hevig is, blijft aanhouden of steeds erger wordt. Ook als het kind suf is, hoge koorts heeft, blijft overgeven of als er bloed in de ontlasting zit, is het belangrijk om medische hulp te zoeken. Bij twijfel is het altijd verstandig om contact op te nemen met een huisarts.

Tot slot

Buikpijn bij kinderen komt vaak voor en heeft meestal een onschuldige oorzaak. Door goed te letten op de klachten en het gedrag van het kind, kun je vaak inschatten wat er aan de hand is en wat nodig is om de klachten te verlichten. Heb je twijfels, neem dan contact op met de huisarts.