Antistollingsmiddelen en voeding: wat moet je weten?

Gebruik je een bloedverdunner? Dan is het belangrijk om te weten dat voeding invloed kan hebben op de werking van dit soort medicijnen. Vooral vitamine K speelt hierbij een belangrijke rol. Deze vitamine is namelijk betrokken bij de bloedstolling. Wanneer de hoeveelheid vitamine K in je voeding sterk verandert, kan dit de werking van een bloedverdunner beïnvloeden.

Bloedverdunners worden vaak voorgeschreven aan mensen met een verhoogd risico op bloedstolsels. Denk bijvoorbeeld aan mensen met bepaalde hart- en vaatziekten of mensen die eerder trombose hebben gehad. Deze medicijnen zorgen ervoor dat het bloed minder snel stolt. Dat is belangrijk, omdat bloedstolsels gevaarlijk kunnen zijn. Ze kunnen bijvoorbeeld een bloedvat afsluiten en zo leiden tot trombose, een longembolie of een beroerte.

Omdat bloedverdunners direct invloed hebben op het stollingsproces, is het belangrijk dat de werking van het medicijn zo stabiel mogelijk blijft. Juist daarom speelt voeding een belangrijke rol.

Waarom voeding invloed heeft

Om te begrijpen waarom voeding zo’n grote invloed heeft, is het goed om te weten hoe bloedstolling in het lichaam werkt.

Vitamine K speelt een belangrijke rol bij de aanmaak van zogenaamde stollingsfactoren in de lever. Dit zijn stoffen die ervoor zorgen dat het bloed kan stollen wanneer dat nodig is, bijvoorbeeld bij een wond. Dankzij deze stollingsfactoren stopt een bloeding meestal vanzelf.

Bloedverdunners die via vitamine K werken, remmen dit proces. Daardoor maakt het lichaam minder stollingsfactoren aan en stolt het bloed langzamer. Dit verkleint de kans op het ontstaan van gevaarlijke bloedstolsels.

Wanneer je echter plotseling veel meer vitamine K binnenkrijgt, kan het lichaam weer meer stollingsfactoren gaan aanmaken. Het medicijn werkt dan mogelijk minder goed. Andersom kan een plotselinge sterke daling van vitamine K ervoor zorgen dat het bloed juist te langzaam stolt. Dat kan de kans op bloedingen vergroten.

Het gaat dus vooral om schommelingen in de hoeveelheid vitamine K die je binnenkrijgt. Grote veranderingen in je eetpatroon kunnen de balans verstoren.

Welke voedingsmiddelen bevatten vitamine K?

Vitamine K komt vooral voor in groene groenten en bladgroenten. Enkele voorbeelden zijn:

• spinazie
• broccoli
• boerenkool
• spruitjes
• verschillende koolsoorten
• veldsla
• venkel
• cichorei
• postelein

Maar vitamine K zit niet alleen in groenten. Ook andere voedingsmiddelen kunnen deze vitamine bevatten, zoals:

• kikkererwten
• lever
• sommige plantaardige oliën, zoals druivenpitolie
• bepaalde verrijkte voedingsmiddelen

Omdat vitamine K in verschillende producten voorkomt, is het belangrijk om niet alleen naar afzonderlijke voedingsmiddelen te kijken, maar naar je hele voedingspatroon.

Moet je vitamine K vermijden?

Een veelgestelde vraag is of je voedingsmiddelen met vitamine K beter kunt vermijden. Het antwoord is nee.

Vitamine K is een belangrijke voedingsstof voor het lichaam. Naast de rol bij de bloedstolling speelt deze vitamine ook een rol bij de botstofwisseling. Het volledig vermijden van vitamine K is daarom niet gezond.

Wat wél belangrijk is, is dat je elke dag ongeveer dezelfde hoeveelheid vitamine K binnenkrijgt. Een stabiel voedingspatroon helpt om de werking van een bloedverdunner voorspelbaar te houden.

Dat betekent bijvoorbeeld:

• eet regelmatig groenten
• neem normale porties
• vermijd grote schommelingen in je voeding

Het is bijvoorbeeld beter om dagelijks een normale portie groene groenten te eten, dan de ene dag een grote hoeveelheid en de volgende dag helemaal niets.

Andere factoren die invloed kunnen hebben

Niet alleen voeding kan de werking van een bloedverdunner beïnvloeden. Ook andere factoren kunnen een rol spelen.

Dranken en bepaalde voedingsmiddelen

Sommige voedingsmiddelen kunnen de werking van een bloedverdunner versterken of veranderen. Voorbeelden hiervan zijn grapefruitsap en gojibessen. Deze producten kunnen invloed hebben op de manier waarop het lichaam bepaalde stoffen afbreekt.

Supplementen

Ook voedingssupplementen kunnen invloed hebben op de bloedstolling. Sommige multivitaminen bevatten bijvoorbeeld vitamine K. Daarnaast kunnen bepaalde supplementen kruiden of vitamines bevatten die het stollingsproces beïnvloeden.

Controleer daarom altijd de verpakking van supplementen voordat je ze gebruikt. Overleg bij twijfel met een arts of apotheker.

Antibiotica

Ook antibiotica kunnen invloed hebben op de bloedstolling. In de darmen leven bacteriën die vitamine K produceren. Wanneer antibiotica deze bacteriën verminderen, kan de hoeveelheid vitamine K in het lichaam veranderen. Hierdoor kan ook de werking van een bloedverdunner veranderen.

Gewichtsverlies en diëten

Sterk afvallen of het volgen van een streng dieet kan invloed hebben op de opname van voedingsstoffen. Daardoor kan ook de hoeveelheid vitamine K in het lichaam veranderen. Bij grote veranderingen in gewicht of voedingspatroon kan het daarom nodig zijn om de bloedstolling vaker te controleren.

Controle van de bloedstolling

Bij gebruik van bepaalde bloedverdunners wordt regelmatig de INR-waarde (International Normalized Ratio)gecontroleerd. Deze waarde geeft aan hoe snel het bloed stolt.

Een te lage INR-waarde kan betekenen dat het bloed te snel stolt. Een te hoge waarde kan juist wijzen op een verhoogde kans op bloedingen. Het is daarom belangrijk dat deze waarde binnen een bepaald bereik blijft.

Voeding, supplementen, ziekte en veranderingen in leefstijl kunnen allemaal invloed hebben op deze waarde. Daarom is het belangrijk om veranderingen in je voedingspatroon altijd te bespreken met een zorgverlener.

Tot slot

Gebruik je een bloedverdunner? Dan is het belangrijk om bewust om te gaan met je voeding, vooral met voedingsmiddelen die vitamine K bevatten.

Je hoeft deze producten niet te vermijden. Het belangrijkste is dat je zorgt voor een stabiel en gevarieerd voedingspatroon. Zo voorkom je grote schommelingen in de hoeveelheid vitamine K die je binnenkrijgt.

Let daarnaast op supplementen, bepaalde voedingsmiddelen en veranderingen in je leefstijl die de werking van een bloedverdunner kunnen beïnvloeden.

Twijfel je ergens over of wil je je voedingspatroon aanpassen? Overleg dan altijd met je arts of apotheker. Zij kunnen je helpen om je medicijn veilig en effectief te gebruiken.